Biskup Aleksandrii o chrześcijanach w Egipcie

Claudio Lurati, włoski misjonarz kombonianin, od 31 lat posługuje w Egipcie. Dziś jako biskup pełni funkcję wikariusza apostolskiego obrządku łacińskiego w Aleksandrii – mieście, które odegrało kluczową rolę w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. W rozmowie z Vatican News opowiedział o swojej posłudze, relacjach katolików z Koptami i muzułmanami oraz o sytuacji w Strefie Gazy.

Historia Kościoła łacińskiego w Egipcie

Biskup Lurati przypomina, że obecność katolików obrządku łacińskiego w Egipcie ma długą tradycję. Początki sięgają św. Franciszka z Asyżu, który w 1219 roku odwiedził sułtana Malika al-Kamila. Od tego czasu w Egipcie istniały wspólnoty franciszkańskie, opiekujące się kupcami i personelem dyplomatycznym.

Na początku XIX wieku władca Muhammad Ali zaprosił do Egiptu Europejczyków, głównie z Francji, Włoch i Malty, aby pomogli w rozwoju kraju. Przybyli inżynierowie i technicy, którzy osiedlili się tam na stałe. Po II wojnie światowej wspólnota katolicka liczyła około 120 tysięcy osób, głównie cudzoziemców. Jednak po nacjonalizacji Kanału Sueskiego większość z nich opuściła Egipt, a społeczność znacznie się zmniejszyła.

Obecnie Kościół rzymskokatolicki w Egipcie liczy około 60 tysięcy wiernych, z czego jedynie 1-2 tysiące to Egipcjanie. Pozostali to imigranci, w tym około 30-35 tysięcy Sudańczyków, w większości uchodźców.

Ślady dawnej Aleksandrii

Biskup Lurati zwraca uwagę, że w Aleksandrii wciąż widoczne są ślady dawnej wielokulturowości. Architektura miasta zachowała style budowane przez włoskich i francuskich inżynierów. W pamięci mieszkańców wciąż żywa jest pamięć o wieloetnicznym i wieloreligijnym społeczeństwie, które istniało przed przemianami ostatnich dziesięcioleci.

W Aleksandrii mieszkała niegdyś liczna społeczność żydowska, obecna tam od ponad 2000 lat. Według uczonych, niektóre księgi Starego Testamentu powstały właśnie w tym mieście. Wspólnota ta zniknęła w wyniku wydarzeń ostatnich 60 lat.

Relacje z Kościołem koptyjskim i muzułmanami

Największą wspólnotą chrześcijańską w Egipcie i na całym Bliskim Wschodzie jest Koptyjski Kościół Ortodoksyjny. Szacuje się, że stanowi on około 10% populacji, czyli 10-11 milionów osób. Jest to żywy Kościół, z patriarchą nazywanym „Papą”, rozwijającymi się klasztorami i licznymi powołaniami. Biskup Lurati podkreśla, że Koptowie są obecni wszędzie, a w nowych dzielnicach Kairu powstają liczne kościoły.

Kontakty między katolikami a prawosławnymi są codzienne – około 70-80% pracowników diecezji łacińskiej to prawosławni. Wspólne inicjatywy częściej podejmowane są z Kościołem koptyjsko-katolickim, liczącym około 300 tysięcy wiernych w 10 diecezjach. Katoliccy biskupi współpracują szczególnie w dziedzinie edukacji – w Egipcie działa około 170 szkół katolickich.

Relacje z muzułmanami również opierają się na codziennym kontakcie, gdyż dziewięciu na dziesięciu spotykanych ludzi to wyznawcy islamu. Na płaszczyźnie dialogu międzyreligijnego ważną rolę odgrywają dominikanie, którzy prowadzą bibliotekę chętnie odwiedzaną przez muzułmańskich studentów oraz dialog z uniwersytetem Al-Azhar, gdzie niekiedy wykładają.

Sytuacja w Strefie Gazy i napływ uchodźców z Sudanu

Biskup Lurati mówi o bólu, z jakim Egipcjanie obserwują wydarzenia w Strefie Gazy. Naturalnie sympatyzują z Palestyńczykami, ale jednocześnie chcą zachować trudno wypracowany pokój z Izraelem. Granica z Gazą jest zamknięta, ale tysiącom osób udało się ją przekroczyć – często ze względu na potrzeby medyczne. Większość spotkanych Palestyńczyków została ranna w wyniku izraelskich bombardowań.

Jednak to nie Palestyńczycy, lecz Sudańczycy są obecnie najbardziej widocznymi uchodźcami w Egipcie. W ciągu ostatnich trzech lat przybyło około miliona uchodźców z Sudanu. Wśród nich są katolicy, co wypełniło kościoły – obecnie wspólnota katolików z Sudanu i Sudanu Południowego liczy około 35 tysięcy osób.

Historia Kościoła w Egipcie, naznaczona obecnością świętych i misjonarzy, trwa nadal – w codziennej posłudze, dialogu i niesieniu pomocy potrzebującym.