Dokument o tragedii w Bejrucie

4 sierpnia 2020 roku pozostaje traumatyczną datą dla wszystkich Libańczyków. Sześć lat po najpotężniejszej i najbardziej niszczycielskiej eksplozji niejądrowej na świecie wciąż niewiele zrobiono, aby ustalić odpowiedzialnych za tę tragedię. Dokumentalny film stara się odtworzyć jej historię, aby nie przestawać szukać prawdy.

Ból, który nie przemija

235 zabitych, ponad 7 tysięcy rannych, całe dzielnice zrównane z ziemią, tysiące zniszczonych istnień. Sześć lat później w Bejrucie ból jest wciąż żywy, a rodziny ofiar nadal czekają na sprawiedliwość. Jak pisze Rima Abduk Malak, dyrektorka francuskojęzycznego dziennika L'Orient-Le Jour: „Opowiedzenie historii tej podwójnej eksplozji jest niezwykle trudne, tak bardzo jest ona złożona i polityczna, przesiąknięta głosami, manipulacjami i sprzecznymi interesami. Ale właśnie dlatego, że jest tak delikatna i ważna, gazeta poczuła obowiązek przeanalizować to, co doprowadziło do tej tragedii, spróbować oddzielić fakty od fikcji, zebrać wszystkie elementy układanki, która pozostaje niekompletna”.

Film, który łamie milczenie

Po miesiącach pracy powstał dokument zatytułowany „4 sierpnia 2020: Anatomia zwiastowanej katastrofy” (70 minut, po francusku z angielskimi napisami, w reżyserii Lucile Wassermann). Film jest dostępny w całości i za darmo na YouTube i w ostatnich dniach odbił się szerokim echem na arenie międzynarodowej. To właśnie 4 sierpnia 2020 roku 2750 ton azotanu amonu doszczętnie zniszczyło port w Bejrucie, zabijając ludzi i dewastując jedną trzecią libańskiej stolicy.

W obliczu śledztwa sądowego i dochodzeń, które przez długi czas były blokowane przez polityczne interwencje, zorganizowano kontr-śledztwo. Włączyli się w nie dziennikarze, badacze, rodziny ofiar i zwykli obywatele pragnący prawdy, przełamując zmowę milczenia. Film zbiera wyniki tych dochodzeń, rozplątując zawiłą historię obejmującą siedem lat. Opowiada o podróży statku Rhosus, nieprzejrzystej transakcji i firmach-słupach, o skierowaniu ładunku do Libanu, gdzie nie był przeznaczony, o kolejnych ostrzeżeniach dotyczących niebezpieczeństwa przewożonego towaru, które zostały zignorowane przez libańskie władze – aż do wybuchu 4 sierpnia sprzed sześciu lat.

Poszukiwanie prawdy i sprawiedliwości

Dokument analizuje również różne teorie, które pojawiły się po tragedii, w tym możliwe zaangażowanie Izraela, Hezbollahu czy syryjskiego reżimu Baszara al-Asada, i porządkuje fakty dotychczas potwierdzone lub wykluczone. Nie tylko L'Orient-Le Jour jako wyraz wolnej prasy śledczej, ale także Human Rights Watch, OCCRP (Projekt Badania Korupcji i Przestępczości Zorganizowanej – non-profitowa organizacja dziennikarska), niezależna telewizja al-Jadeed i portal informacyjny Orient XXI – wszystkie te instytucje na różne sposoby ujawniły, że władze na najwyższych szczeblach rządowych zignorowały ostrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa narodowego i zagrożenia, jakie stanowił ten wybuchowy arsenał. Wśród administracyjnych nieudolności, politycznych skandali i sieci wpływów film ukazuje przesłanki tej zwiastowanej katastrofy.

Ta poruszająca produkcja przypomina nam, że pamięć o tragedii i dążenie do prawdy są obowiązkiem każdego człowieka, także nas, chrześcijan, którzy wierzą w sprawiedliwość i miłosierdzie. Módlmy się za ofiary i ich rodziny, aby Bóg dał im ukojenie i aby prawda wyszła na jaw.