Nowy numer „Historii Kościoła” już w sprzedaży

Ukazał się najnowszy numer kwartalnika „Historia Kościoła”, który od lat cieszy się uznaniem czytelników pragnących zgłębiać dzieje chrześcijaństwa. W tym wydaniu redakcja podejmuje tematykę niezwykle aktualną i poruszającą – od sprawy Galileusza, przez czwartą krucjatę, aż po losy męczenników XX wieku. To lektura, która skłania do refleksji nad sensem historii i naszym miejscem w łańcuchu pokoleń.

Sprawa Galileusza – temat okładkowy

Redaktor naczelny Jacek Dziedzina we wstępniaku stawia fundamentalne pytanie: czy przeszłość, zwłaszcza ta odległa, powinna podlegać ocenie współczesnych? Zauważa, że w osądzaniu innych jesteśmy ekspertami, ale często popadamy w błąd prezentyzmu, czyli oceniania dawnych wydarzeń przez pryzmat dzisiejszych standardów. Choć intuicyjnie czujemy, że w takiej logice czegoś brakuje, trudno nam zrezygnować z tej „prerogatywy”.

Z tym problemem mierzy się o. prof. Tomasz Gałuszka OP, znany czytelnikom z cyklu o inkwizycji, który powraca po dwóch numerach przerwy. W rozmowie o sprawie Galileusza dominikanin podkreśla, że jako historyk ma poważny problem z pojęciem „rehabilitacji” czy „przeprosin” za postacie i wydarzenia historyczne. Jego zdaniem zadaniem historyka nie jest wydawanie wyroków, lecz możliwie wierne zrozumienie przeszłości w jej własnym kontekście.

Teologia wobec historii

Ojciec Gałuszka, będąc zarówno historykiem, jak i teologiem, uzupełnia swoją rezerwę badacza o perspektywę wiary. Teologia patrzy na człowieka jako na część wspólnoty przekraczającej granice czasu – Kościół nie jest bowiem tylko wspólnotą żyjących tu i teraz, lecz obejmuje kolejne pokolenia wierzących. Dlatego akt prośby o przebaczenie czy skruchy nie jest oceną historyczną, ale aktem duchowym i moralnym, który odnosi się do odpowiedzialności wspólnoty za własną historię oraz jej relacji z Bogiem i drugim człowiekiem. Historyk wyjaśnia przeszłość, teolog zaś może nadać jej znaczenie moralne i duchowe dla wspólnoty żyjącej dziś.

Rozmowa o sprawie Galileusza pokazuje, że mimo upływu wieków temat ten nadal budzi emocje. Ojciec Gałuszka wyjaśnia, że dwaj dominikanie, którzy wystąpili przeciwko uczonemu, widzieli w jego odkryciach zagrożenie dla arystotelizmu, a tym samym dla całego ustalonego porządku świata. W ich przekonaniu myśl Arystotelesa, teologia i Biblia tworzyły spójną całość – podważenie jednego elementu groziło zniszczeniem całości. Tymczasem w tekstach Galileusza nie widać intencji niszczenia wiary; przeciwnie, do końca życia pozostał człowiekiem wierzącym i wiernym Kościołowi. Problem polegał na tym, że w oczach przeciwników przestał być jedynie matematykiem i astronomem, a zaproponował nową wizję świata.

Inne tematy numeru

Oprócz rozmowy o Galileuszu w najnowszym wydaniu „Historii Kościoła” czytelnicy znajdą wiele innych pasjonujących artykułów. Redakcja przygotowała tekst o czwartej krucjacie, nazwanej „przeklętą wyprawą”, która do dziś budzi kontrowersje. Rozpoczyna się także nowy cykl poświęcony historii dogmatów, a także analizy schizm i herezji, które kształtowały oblicze Kościoła.

Nie zabraknie również świadectw wiary z XX wieku – losy niemieckiego księdza, który nie uległ nazistom, oraz wstrząsająca historia męczennika z Radzionkowa, jednej z ofiar Wołynia. To historie, które pokazują, że wiara potrafi przetrwać nawet w najbardziej dramatycznych okolicznościach.

Najnowszy numer „Historii Kościoła” to propozycja dla każdego, kto pragnie lepiej zrozumieć przeszłość, by mądrzej przeżywać teraźniejszość. Zachęcamy do lektury i refleksji nad pytaniami, które stawia redakcja – bo historia Kościoła to także nasza historia.