Patriarcha Elias Hoyek beatyfikowany w Libanie

W sobotę 25 lipca 2026 roku w Dimane, na wzgórzach północnego Libanu, odbyła się uroczysta beatyfikacja patriarchy Eliasza Boutrosa Hoyeka, nazywanego „ojcem Wielkiego Libanu”. Wzięły w niej udział tysiące wiernych z Libanu i zagranicy, a także najwyższe władze państwowe i religijne. Papież Leon XIV, wspominając nowego błogosławionego podczas modlitwy Anioł Pański w Castel Gandolfo, nazwał go „człowiekiem dialogu i nadziei” i wezwał za jego wstawiennictwem o dar pokoju dla całego narodu libańskiego.

Uroczystość w Dimane z udziałem władz i tysięcy wiernych

Liturgii Bożej przewodniczył patriarcha Antiochii maronitów, kardynał Beshara Boutros Rai, w otoczeniu licznych biskupów i kapłanów. Z Watykanu przybył kardynał Marcello Semeraro, prefekt Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych, który odczytał po łacinie tekst zgody Leona XIV na beatyfikację. W ceremonii uczestniczyli prezydent Libanu Joseph Aoun z małżonką, premier Nawaf Salam oraz najwyższe władze cywilne i religijne kraju, w tym nuncjusz apostolski, abp Paolo Borgia. Plac przed patriarchalną rezydencją, którą sam Hoyek kazał zbudować w 1905 roku, wypełniły tysiące wiernych. Ustawiono ponad pięć tysięcy miejsc siedzących oraz liczne telebimy. W centrum stała wielka scena z ołtarzem, której kształt nawiązywał do kadłuba statku. Osiemnaście drewnianych żeber konstrukcji, według projektanta Eliego Zeidana, symbolizowało różne wspólnoty wyznaniowe Libanu zebrane w jednej arce.

„Patriarcha ubogich” i ojciec narodu

W homilii patriarcha Rai przedstawił duchowy i obywatelski profil nowego błogosławionego, nazywając go „człowiekiem Bożym” oraz „człowiekiem wizji i narodu”, przekonanym, że Liban jest „misją, zanim stał się państwem”. Świętość – przypomniał patriarcha – „nie jest zaszczytem nadawanym przez ziemię, ale darem Boga dla tych, którzy żyli Ewangelią wiernie aż do końca”. Lud nazywał Hoyeka „patriarchą ubogich i uciśnionych”. Podczas głodu w 1916 roku otworzył dla głodujących rezydencje patriarchalne w Dimane i Bkerké oraz liczne klasztory, zastawiając nawet dobra patriarchatu. Gdy pytano go, kto zwróci te ofiary, odpowiadał z prostotą wiary: „Bóg się tym zajmie”. Sława nowego błogosławionego związana jest przede wszystkim z jego rolą w powstaniu państwa libańskiego. W 1919 roku reprezentował mieszkańców Góry Liban na konferencji pokojowej w Paryżu, gdzie domagał się niepodległości swojego narodu i uzyskał zwrot terytoriów zabranych przez Imperium Osmańskie. 1 września 1920 roku generał Henri Gouraud proklamował w Bejrucie państwo Wielkiego Libanu – u jego boku stał patriarcha. Hoyekowi zawdzięcza się także fundamenty konstytucji z 1926 roku, opartej – według słów patriarchy Rai – na „harmonii w różnorodności” i ochronie tożsamości wszystkich składników państwa, w systemie współistnienia wspólnot.

Życie i dzieło błogosławionego patriarchy

Elias Hoyek urodził się 4 grudnia 1843 roku w Helcie, w dystrykcie Batroun. Kształcił się w Rzymie, w Kolegium Urbanianum Kongregacji Rozkrzewiania Wiary, a święcenia kapłańskie przyjął w 1870 roku. Był sekretarzem patriarchalnym, a następnie biskupem. Wybrany patriarchą 6 stycznia 1899 roku – siedemdziesiątym drugim w sukcesji maronickiej – kierował swoim Kościołem przez ponad trzydzieści lat. Jego działalność kościelna była niezwykle szeroka: oprócz zgromadzenia Sióstr Maronickich Świętej Rodziny, założonego w 1895 roku w Ebrine z matką Rosalie Nasr, ustanowił prokuraturę patriarchalną w Paryżu (1890), promował Kolegium Maronickie w Rzymie oraz erygował wikariaty patriarchalne w Egipcie – późniejszą eparchię – i w Jerozolimie (1893). Jemu zawdzięczamy także statuę Matki Bożej Libańskiej górującą nad Harissą (1904-1908), dziś najczęściej odwiedzane sanktuarium w kraju, cel pielgrzymek chrześcijan i muzułmanów. Hoyek wspierał edukację, misje i dzieła miłosierdzia oraz popierał sprawy kanonizacyjne postaci, które później stały się sławne, jak św. Szarbel Makhlouf (1828-1898) i św. Rafqa Ar-Rayès (1832-1914). Zmarł w wigilię Bożego Narodzenia 1931 roku w Bkerké.

Znaczenie beatyfikacji dla Libanu i Kościoła

Droga na ołtarze zakończyła się szybko: ogłoszony czcigodnym przez papieża Franciszka w 2019 roku, Hoyek został uznany błogosławionym po zatwierdzeniu 22 maja przez papieża Leona XIV cudu przypisywanego jego wstawiennictwu – uzdrowienia w 2005 roku druzyjskiego oficera armii libańskiej. Jest drugim patriarchą maronickim wyniesionym na ołtarze; pierwszym był Stefan Douayhi (1630-1704), beatyfikowany w Bkerké 2 sierpnia 2024 roku. Wspomnienie liturgiczne bł. Hoyeka będzie obchodzone 5 czerwca, w rocznicę jego święceń kapłańskich. W Libanie, naznaczonym kryzysem i obawami o swoją pluralistyczną tożsamość, wielu dostrzegło w beatyfikacji znak „opatrznościowy i proroczy”. Patriarcha Rai zakończył homilię słowami: „Dziś Kościół ogłasza przed światem, że życie przeżyte dla Boga, w służbie człowiekowi i w miłości do ojczyzny jest godne, by proponować je jako wzór przyszłym pokoleniom”. W niedzielę relikwie nowego błogosławionego w procesji, przy śpiewach liturgicznych i płatkach kwiatów, powróciły do klasztoru Sióstr Maronickich w Ebrine, gdzie spoczywają od 1936 roku. Patriarcha Rai w homilii niedzielnej wezwał, by Liban nie budował na podziałach, ale na jedności swych synów i budowie państwa prawa, inspirując się wizją Hoyeka opartą na partnerstwie, poszanowaniu pluralizmu i wzmacnianiu instytucji. Echo beatyfikacji dotarło także do Jerozolimy, gdzie wspólnota maronicka – której wikariat patriarchalny założył sam Hoyek w 1893 roku – poświęciła nowemu błogosławionemu trzydniowe obchody. W południowym Libanie, w Derdghaya, w nocy z soboty na niedzielę obraz patriarchy został wyświetlony na murze melchickiego kościoła św. Jerzego, poważnie uszkodzonego przez izraelski nalot w październiku 2024 roku. W uroczystościach wziął udział także nowy patriarcha chaldejski Polis III Nona, który po raz pierwszy odwiedził Liban po swojej elekcji.

Beatyfikacja patriarchy Eliasza Hoyeka to nie tylko wydarzenie religijne, ale także ważny znak nadziei dla Libanu i całego Kościoła. Jego życie, pełne wiary, odwagi i miłości do ojczyzny, pozostaje inspiracją dla kolejnych pokoleń. Niech jego wstawiennictwo wyprasza pokój i jedność dla Ziemi Świętej i całego świata.